Δημόσιες συμβάσεις Γ΄ τριμήνου 2026: 8 στις 10 απευθείας

Στις δημόσιες συμβάσεις του Γ΄ τριμήνου 2026 οι απευθείας αναθέσεις, δηλαδή οι συμβάσεις όπου ο φορέας διαλέγει τον ανάδοχο χωρίς διαγωνισμό, ήταν οκτώ στις δέκα: 52.529 από τις 65.908 νέες συμβάσεις που καταχωρίστηκαν στο ΚΗΜΔΗΣ (το Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων) από τον Ιούλιο ως τον Σεπτέμβριο. Στα χρήματα έπιασαν 575,30 εκατ. € από τα 3,13 δισ € του τριμήνου, το 18,4%.

Τράβηξα όλες τις καταχωρίσεις συμβάσεων του τριμήνου και χώρισα τις νέες από τις 6.325 τροποποιήσεις παλιότερων. Βγαίνουν περίπου 1.000 νέες συμβάσεις κάθε εργάσιμη, σε 66 εργάσιμες. Σε Σάββατα και Κυριακές καταχωρίστηκαν 777.

Πού σταματά η απευθείας ανάθεση

Η απευθείας ανάθεση επιτρέπεται κατά κανόνα ως 30.000 € για προμήθειες και υπηρεσίες και ως 60.000 € για έργα και μελέτες. Οι 60.544 συμβάσεις ως 30.000 € είναι το 91,9% του πλήθους και κρατάνε το 18,2% της αξίας. Από αυτές απευθείας ήταν το 85,0%.

Στην άλλη άκρη, 339 συμβάσεις πάνω από 1 εκατ. €, το 0,5% του πλήθους, μαζεύουν 1,82 δισ €, το 58,1% της αξίας.

Απευθείας αναθέσεις πάνω από 1 εκατ. € είναι οκτώ. Οι τρεις είναι της ΕΥΔΑΠ (ύδρευση Αθήνας), της ΕΥΑΘ (ύδρευση Θεσσαλονίκης) και του ΑΔΜΗΕ (ο διαχειριστής του δικτύου μεταφοράς ρεύματος). Οι δύο είναι συμβάσεις ανάμεσα σε δημόσιους φορείς. Οι άλλες τρεις είναι μια αποζημίωση του Υπουργείου Υποδομών προς τη Fraport, αντιπυρικά έργα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και ένας αγωγός στην Ανατολική Σάμο. Το είδος της διαδικασίας είναι όπως το δηλώνει ο φορέας στο μητρώο.

Ποιος αναθέτει

Οι δήμοι και οι επιχειρήσεις τους καταχώρισαν 23.512 νέες συμβάσεις, τις περισσότερες από κάθε ομάδα φορέων, και το 86,8% ήταν απευθείας. Οι περιφέρειες έχουν το μικρότερο μερίδιο, 60,7%.

Πρώτη σε αξία είναι η Περιφέρεια Αττικής, με 307,22 εκατ. €. Τα 241,55 εκατ. € είναι μία σύμβαση, το Μητροπολιτικό Πάρκο στον Φαληρικό Όρμο, η μεγαλύτερη νέα σύμβαση του τριμήνου.

Σε πλήθος πρώτο είναι το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας με 3.888 συμβάσεις, οι 3.422 απευθείας. Ακολουθούν τα μεγάλα νοσοκομεία: ο Ευαγγελισμός με 1.480 συμβάσεις και 14,98 εκατ. €, το Γεννηματάς με 1.263 και το Ιπποκράτειο Αθηνών με 1.176. Ο Ευαγγελισμός καταχώρισε περίπου 22 συμβάσεις κάθε εργάσιμη, με μέσο ποσό 10.121 €.

Ανά δήμο, δίπλα σε δήμους ίδιου μεγέθους

Μέτρησα χωριστά και τους 332 δήμους. Μετράει μόνο ο ίδιος ο δήμος, με το ΑΦΜ του, χωρίς τις ΔΕΥΑ και τα νομικά πρόσωπά του: 18.775 νέες συμβάσεις, 591,87 εκατ. €. Το 86,6% ήταν απευθείας αναθέσεις, με το 30,6% της αξίας. Το μερίδιο των απευθείας αναθέσεων αλλάζει με το μέγεθος του δήμου, οπότε η σύγκριση γίνεται ανάμεσα σε δήμους με παρόμοιο πληθυσμό, από την απογραφή του 2021.

Κάθε κελί είναι η διάμεσος των δήμων της κλάσης, και σε παρένθεση ο μέσος όρος. Μετράνε οι 315 δήμοι με τουλάχιστον 20 συμβάσεις στο τρίμηνο. Η στήλη 28.000-30.000 € μετράει τις συμβάσεις στα 2.000 € κάτω από το όριο της απευθείας ανάθεσης για προμήθειες και υπηρεσίες. Σε όλες τις νέες συμβάσεις της χώρας είναι 4.545, το 6,9%.

Όλοι οι δήμοι, με την περιφερειακή τους ενότητα, τον πληθυσμό και τις τιμές της κλάσης τους δίπλα, είναι στο αρχείο CSV.

Ποιος παίρνει

Οι 65.908 συμβάσεις πήγαν σε 23.480 διαφορετικά ΑΦΜ. Τα 19.747, το 84,1%, είναι επιχειρήσεις γραμμένες στο ΓΕΜΗ (το Γενικό Εμπορικό Μητρώο). Τα υπόλοιπα 3.733 δεν είναι στο ΓΕΜΗ. Ανάμεσά τους είναι δημόσιοι φορείς και ξένες εταιρείες, που δεν τα μέτρησα ανά είδος.

Στις κοινοπραξίες το ΚΗΜΔΗΣ γράφει συχνά το ΑΦΜ ενός μόνο μέλους. Ο Φαληρικός Όρμος είναι καταχωρισμένος στο ΑΦΜ της ΗΛΙΟΧΩΡΑ, ενώ ανάδοχος, κατά το κείμενο της σύμβασης, είναι η κοινοπραξία των τεσσάρων.

Γιατί το άθροισμα του ΚΗΜΔΗΣ βγάζει 7,64 δισ €

Αν αθροίσεις τις συμβάσεις του τριμήνου όπως είναι στο μητρώο, με τις ακυρωμένες έξω και την τελευταία εκδοχή κάθε σύμβασης, βγαίνουν 7,64 δισ €, πάνω από τα διπλά. Από αυτά τα 4,64 δισ € είναι 5.281 τροποποιήσεις συμβάσεων που υπογράφηκαν παλιότερα.

Η τροποποίηση στο ΚΗΜΔΗΣ γράφει ξανά όλο το ποσό της σύμβασης, όχι τη διαφορά. Το Υπουργείο Υποδομών και η Αυτοκινητόδρομος Κεντρικής Ελλάδας υπέγραψαν τον Ιούλιο τροποποίηση μιας συμφωνίας του Ιουνίου 2025, και η καταχώριση γράφει 160,73 εκατ. €. Η αύξηση ήταν 13,73 εκατ. €.

Μέτρησα κάθε τροποποίηση του τριμήνου απέναντι στην εγγραφή που αλλάζει. Για τις 6.096 βρέθηκε το προηγούμενο ποσό. Οι 4.506 δεν αλλάζουν το ποσό, είναι παρατάσεις και αλλαγές χρηματοδότησης. Οι 822 το ανεβάζουν κατά 204,63 εκατ. € και οι 768 το κατεβάζουν κατά 335,43 εκατ. €. Η καθαρή μεταβολή των καταχωρισμένων ποσών είναι −130,81 εκατ. €, και μέσα της είναι και διορθώσεις λαθών: μια σύμβαση για τέσσερις εκδηλώσεις είχε γραφτεί 14.516.120 € και διορθώθηκε σε 14.516 €.

Μεθοδολογία

Πηγή είναι οι συμβάσεις του ΚΗΜΔΗΣ με ημερομηνία καταχώρισης από 1 Ιουλίου ως 30 Σεπτεμβρίου 2026, από τη βάση του bizlist.gr, με ανάκτηση 15 Οκτωβρίου 2026. Η αξία είναι χωρίς ΦΠΑ, όπως τη δηλώνει ο φορέας. Νέα σύμβαση είναι η καταχώριση χωρίς προηγούμενο ΑΔΑΜ (τον αριθμό που έχει κάθε πράξη στο μητρώο), όχι ακυρωμένη, με ΑΦΜ αναδόχου. Οι επανεγγραφές της ίδιας σύμβασης με το ίδιο ποσό μετράνε μία φορά. Το τρίμηνο είναι της καταχώρισης: 4.173 από τις 65.908, το 6,3%, υπογράφηκαν πριν από τον Ιούλιο.

Ο αυτόματος έλεγχος ακραίων τιμών του bizlist.gr έβγαλε 86 νέες συμβάσεις, κυρίως ποσά γραμμένα εκατό φορές μεγαλύτερα, όπως 552 δισ € για δύο βρεφικά τμήματα στον 1ο Δημοτικό Παιδικό Σταθμό Αγρινίου. Έκοβε όμως και πραγματικές συμβάσεις, ανάμεσά τους τον Φαληρικό Όρμο, γιατί η ΗΛΙΟΧΩΡΑ έχει τζίρο 6,4 εκατ. €. Ξαναμπήκαν 11, με ποσό ίδιο με την κατακύρωση και 344,37 εκατ. € μαζί. Χωρίς αυτές το τρίμηνο θα έβγαινε 2,79 δισ € και το μερίδιο των απευθείας αναθέσεων στην αξία 20,6%. Οι άλλες 75 μένουν έξω. Το ποσό του Φαληρικού το έλεγξα στο PDF της σύμβασης. Έλεγξα με το μάτι και τις 81 νέες συμβάσεις πάνω από 5 εκατ. €, και διόρθωσα μία, του Δήμου Αγρινίου, από 20.160.484 € στα 201.604,84 € του PDF. Κάτω από τα 5 εκατ. € ο έλεγχος είναι μόνο η σύγκριση με το ποσό της κατακύρωσης, άρα κάποιο λάθος μικρότερο από αυτό μπορεί να έχει μείνει.

Έξω έμειναν 773 τροποποιήσεις που ο φορέας καταχώρισε ως νέα σύμβαση, χωρίς προηγούμενο ΑΔΑΜ («Α΄ τροποποίηση», «αλλαγή πηγής χρηματοδότησης»), 344,32 εκατ. €. Τις βρήκα από τον τίτλο, και όσες έχουν άλλον τίτλο έχουν μείνει μέσα. Με τις 773 μέσα η αξία πάει στα 3,45 δισ € και τα μερίδια των απευθείας αναθέσεων στο 79,2% του πλήθους και στο 17,1% της αξίας.

Οι νέες συμβάσεις δεν βγαίνουν αφαιρώντας τις τροποποιήσεις από τα 7,64 δισ €. Το άθροισμα του μητρώου κρατά μόνο την τελευταία εκδοχή, άρα δεν έχει τις 1.165 νέες συμβάσεις του τριμήνου που τροποποιήθηκαν αργότερα, ούτε τις 11 ακραίες τιμές που ξαναμπήκαν. Έχει όμως τις 773 τροποποιήσεις χωρίς προηγούμενο ΑΔΑΜ.

Για τους δήμους ο πληθυσμός είναι ο μόνιμος της απογραφής 2021 της ΕΛΣΤΑΤ. Το ΑΦΜ του δήμου βγαίνει από τον φορέα με το όνομά του, και μετράει κάθε σύμβαση με αυτό το ΑΦΜ, όποιο όνομα κι αν γράφει ο φορέας. Ο Δήμος Σικίνου δηλώνει 37 από τις 39 συμβάσεις του ως «Διαδικασία άρθρου 128 του ν.4412/16», που εδώ δεν μετράει ως απευθείας ανάθεση. Τα όρια των κλάσεων πληθυσμού τα διάλεξα εγώ: και με άλλα όρια (10.000, 30.000, 100.000) οι μεγαλύτεροι δήμοι έχουν μικρότερο μερίδιο απευθείας αναθέσεων και μεγαλύτερο μερίδιο στη ζώνη 28.000-30.000 €.

Πόσο κοντά είναι η βάση στα επίσημα στοιχεία: για όλο το 2024, το άθροισμα του μητρώου με τους ίδιους κανόνες (τελευταία εκδοχή κάθε σύμβασης, επανεγγραφές μία φορά, χωρίς τις ακραίες τιμές) δίνει 249.428 συμβάσεις και 15,25 δισ €. Το Ελεγκτικό Συνέδριο, με στοιχεία του ΚΗΜΔΗΣ, γράφει για το 2024 246.086 συμβάσεις και 16,015 δισ €. Η διαφορά είναι 1,4% στο πλήθος και 4,8% στην αξία.

Δεν υπάρχει σύγκριση με το Γ΄ τρίμηνο 2025. Το 63% των καταχωρίσεων εκείνου του τριμήνου ήρθε στη βάση με παλιότερη μέθοδο, που δεν κρατούσε τη σύνδεση της τροποποίησης με την αρχική σύμβαση ούτε το είδος της διαδικασίας. Εκεί οι τροποποιήσεις μετράνε ως νέες συμβάσεις, άρα το 2025 θα έβγαινε φουσκωμένο. Η σύγκριση τριμήνων ξεκινά από το Δ΄ τρίμηνο 2026.