Εξαγωγές υπηρεσιών στην Ελλάδα ανά κλάδο, 2024

Στις εξαγωγές υπηρεσιών της Ελλάδας ανά κλάδο πρώτες έρχονται οι νομικές υπηρεσίες. Το 2024 το 37,9% του τζίρου τους ήρθε από πελάτες που δεν είναι κάτοικοι Ελλάδας, και το 23,3% από πελάτες εκτός ΕΕ. Στα λογιστικά γραφεία το εξωτερικό φέρνει λιγότερα, 21,6%, και σχεδόν όλα από χώρες εκτός ΕΕ.

Κατέβασα και τα 4.503 κελιά του πίνακα της Eurostat που χωρίζει τον τζίρο των επιχειρήσεων υπηρεσιών ανάλογα με το πού κατοικεί ο πελάτης: 12 κλάδοι, 29 χώρες, από το 2021 ως το 2024. Για την Ελλάδα του 2024 υπάρχουν οκτώ κλάδοι με συνολικό τζίρο 10.634,98 εκατ. €, και από αυτόν το 23,1% το πλήρωσαν πελάτες εκτός χώρας. Από το 2022 ο τζίρος αυτός ανέβηκε 41,7%, και σχεδόν όλη η αύξηση ήρθε από πελάτες στην Ελλάδα.

Ποιος κλάδος πουλάει στο εξωτερικό

Σε ευρώ τις περισσότερες εξαγωγές τις έχει ο προγραμματισμός με τους συμβούλους πληροφορικής, 1.065,64 εκατ. € από πελάτες εκτός χώρας. Ακολουθούν οι σύμβουλοι διοίκησης με 695,96 εκατ. €. Οι νομικές υπηρεσίες έχουν το μεγαλύτερο μερίδιο με πολύ μικρότερο ποσό, 127,91 εκατ. €. Στις υπηρεσίες απασχόλησης σχεδόν όλος ο τζίρος μένει στη χώρα.

Από το 2022 ο τζίρος μεγάλωσε στην Ελλάδα

Το 2022 είναι η μόνη προηγούμενη χρονιά με στοιχεία και για τους οκτώ κλάδους. Από τότε ως το 2024 ο τζίρος τους ανέβηκε από 7.506,39 σε 10.634,98 εκατ. €, +41,7%. Ο τζίρος από πελάτες στην Ελλάδα ανέβηκε 61,9%, ενώ από το εξωτερικό έμεινε σχεδόν ίδιος, από 2.456,41 σε 2.459,49 εκατ. €.

Το σχεδόν μηδέν του εξωτερικού βγαίνει από τον προγραμματισμό, που έχασε 188,98 εκατ. € ξένου τζίρου. Αυτή την πτώση το ισοζύγιο πληρωμών δεν τη δείχνει. Χωρίς τον προγραμματισμό, ο τζίρος από το εξωτερικό ανέβηκε 16,0% και από την Ελλάδα 52,1%. Και με τις δύο μετρήσεις, πάνω από το 90% της αύξησης ήρθε από πελάτες στην Ελλάδα.

Τρεις κλάδοι μεγάλωσαν πιο γρήγορα στο εξωτερικό απ' ό,τι στην Ελλάδα: η διαφήμιση, τα λογιστικά και οι νομικές υπηρεσίες. Είναι οι μόνοι που ανέβασαν το μερίδιο του εξωτερικού από το 2022.

Τα ποσά είναι ονομαστικά. Με τον αποπληθωριστή του ΑΕΠ οι τιμές ανέβηκαν 9,7% από το 2022 ως το 2024. Σε πραγματικούς όρους ο τζίρος από το εξωτερικό έπεσε 8,7%, και χωρίς τον προγραμματισμό ανέβηκε 5,7%.

Στα λογιστικά οι ξένοι πελάτες είναι εκτός ΕΕ

Από τα 149,39 εκατ. € που πήραν το 2024 τα λογιστικά, ελεγκτικά και φοροτεχνικά γραφεία από πελάτες εκτός Ελλάδας, τα 132,95 ήρθαν από χώρες εκτός ΕΕ, δηλαδή το 89,0%. Στις νομικές υπηρεσίες η αναλογία είναι 61,4% και στον προγραμματισμό 30,3%.

Για αυτούς τους δύο κλάδους και για τους συμβούλους διοίκησης η Ελλάδα έχει στοιχεία μόνο για το 2022 και το 2024. Το 2022 ο τζίρος των λογιστικών από χώρες εκτός ΕΕ ήταν 14,2% του συνόλου και των νομικών 16,8%, οπότε και στους δύο κλάδους το μερίδιο ανέβηκε. Στο ισοζύγιο πληρωμών η άνοδος δεν φαίνεται: οι εξαγωγές νομικών υπηρεσιών εκτός ΕΕ πήγαν από 63,0 σε 64,1 εκατ. € και των λογιστικών από 22,4 σε 22,8 εκατ. €.

Η πρώτη εξήγηση που έρχεται στο μυαλό είναι η ναυτιλία: πλοιοκτήτριες εταιρείες εγγεγραμμένες στη Λιβερία ή στις Νήσους Μάρσαλ, με γραφείο στον Πειραιά. Είναι εύλογη, όμως ο πίνακας της Eurostat δεν λέει ποιοι είναι οι πελάτες. Την έψαξα στο ισοζύγιο πληρωμών.

Σε ποιες χώρες πάνε οι εξαγωγές

Η Τράπεζα της Ελλάδος στέλνει στη Eurostat τις εξαγωγές υπηρεσιών ανά χώρα πελάτη. Ο κοντινότερος κωδικός είναι το SJ21: νομικές, λογιστικές, συμβουλευτικές υπηρεσίες και δημόσιες σχέσεις. Το 2024 οι εξαγωγές του έφτασαν 871,0 εκατ. €, και από αυτές 355,9 εκατ. € πήγαν εκτός ΕΕ.

Πρώτο είναι το Ηνωμένο Βασίλειο με 37,8%, που από το 2021 μετράει εκτός ΕΕ. Τα υπεράκτια κέντρα, όπως τα ομαδοποιεί η Eurostat, έχουν 11,1%. Μέσα τους είναι η Λιβερία, οι Νήσοι Μάρσαλ και ο Παναμάς, αλλά και το Χονγκ Κονγκ με 18,8 εκατ. € και η Σιγκαπούρη με 5,1 εκατ. €. Χωρίς αυτά τα δύο, μένουν 15,6 εκατ. €, το 4,4% των εξαγωγών εκτός ΕΕ.

Η ναυτιλία λοιπόν μπορεί να εξηγεί ένα κομμάτι, αλλά στα νούμερα δεν φαίνεται ως κύριος πελάτης. Μπορεί να κρύβεται και στο Ηνωμένο Βασίλειο, αφού στο Λονδίνο γίνονται ναυλώσεις και ναυτική διαιτησία. Κανένα από τα δύο σύνολα δεν το ξεχωρίζει, οπότε η ναυτιλιακή πελατεία μένει εύλογη ανάγνωση χωρίς μέτρηση.

Ο κωδικός σπάει σε νομικές και σε λογιστικές υπηρεσίες, αλλά η κατανομή ανά χώρα βγαίνει σχεδόν ίδια: το Ηνωμένο Βασίλειο έχει 37,8% στις νομικές και 37,7% στις λογιστικές. Γι' αυτό διάβασα μόνο το σύνολο.

Τα δύο σύνολα δεν συμφωνούν ούτε στο μέγεθος. Για τα λογιστικά εκτός ΕΕ ο πίνακας των επιχειρήσεων δίνει 132,95 εκατ. € και το ισοζύγιο 22,8 εκατ. €, 5,8 φορές λιγότερα. Στις νομικές υπηρεσίες είναι πιο κοντά, 78,59 και 64,1 εκατ. €. Η διαφορά μάλλον είναι θέμα ορισμού: η έρευνα μετράει όλο τον τζίρο των γραφείων του κλάδου, και το ισοζύγιο μόνο τις πληρωμές για τη συγκεκριμένη υπηρεσία, από όποιον κι αν την πουλάει.

Η θέση στην ΕΕ

Στο μερίδιο από πελάτες εκτός ΕΕ οι ελληνικές νομικές υπηρεσίες είναι 3η στα 20 κράτη μέλη με στοιχεία για το 2024, μετά τη Λιθουανία με 40,0% και την Ιρλανδία με 36,1%. Στο μερίδιο από όλο το εξωτερικό είναι 4η. Τα λογιστικά είναι 6η στα 21.

Η σειρά ισχύει μόνο ανάμεσα σε όσα κράτη δίνουν στοιχεία. Για τις νομικές υπηρεσίες του 2024 λείπουν η Κροατία, η Κύπρος, η Λετονία, το Λουξεμβούργο, η Μάλτα, η Ρουμανία και η Σλοβενία. Ο πίνακας δεν έχει σύνολο ΕΕ, οπότε μέσος όρος δεν υπάρχει. Το 2022, με άλλο σύνολο χωρών, η Ελλάδα ήταν 5η στα 19.

Η πληροφορική: μια πτώση που έμεινε έξω

Στον προγραμματισμό και στους συμβούλους πληροφορικής το μερίδιο από το εξωτερικό πήγε από 48,6% το 2022 σε 29,8% το 2024. Σε ευρώ, ο τζίρος από πελάτες εκτός χώρας έπεσε από 1.462,00 εκατ. € το 2023 σε 1.065,64 εκατ. €, δηλαδή −27,1%.

Το έβαλα δίπλα στο ισοζύγιο πληρωμών και δεν στέκει. Οι εξαγωγές υπηρεσιών πληροφορικής της ίδιας χρονιάς ανέβηκαν από 921,4 σε 1.077,7 εκατ. €, +17,0%. Το 2024 είναι η πρώτη δημοσίευση της χρονιάς και θα αναθεωρηθεί, οπότε η πτώση μένει έξω από τα ευρήματα μέχρι να ξαναβγεί η σειρά.

Από αυτή την πτώση εξαρτάται και η πρώτη θέση των νομικών υπηρεσιών. Το 2022 ήταν τρίτες με 37,5%, πίσω από τον προγραμματισμό και την επεξεργασία δεδομένων, που είχε 42,8%. Το 2024 το μερίδιό τους έμεινε σχεδόν ίδιο και οι δύο κλάδοι της πληροφορικής έπεσαν στο 29,8% και στο 30,1%.

Μεθοδολογία

Πηγές: Eurostat sbs_part_bscl, καθαρός τζίρος επιχειρήσεων υπηρεσιών σε εκατ. € χωρισμένος με την κατοικία του πελάτη, και bop_its6_det, εξαγωγές υπηρεσιών της Ελλάδας ανά χώρα εταίρο από το ισοζύγιο πληρωμών. Ανάκτηση 15 Σεπτεμβρίου 2026. Καθαρός τζίρος, όχι έσοδα ισολογισμού, και όλες οι επιχειρήσεις του κλάδου, μαζί με όσους ασκούν το επάγγελμα ως φυσικά πρόσωπα και δεν φαίνονται στους ισολογισμούς του ΓΕΜΗ.

Κανένα ελληνικό κελί του πίνακα δεν έχει σημαία εμπιστευτικότητας, αναθεώρησης ή διαφορετικού ορισμού. Οι υπόλοιποι τέσσερις κλάδοι, αρχιτέκτονες, μηχανικοί, τεχνικοί έλεγχοι και έρευνα αγοράς, έχουν ελληνικά στοιχεία μόνο για το 2021 και το 2023, γι' αυτό το 2024 έχει οκτώ κλάδους. Στην κατάταξη μετράνε μόνο κράτη με τιμή: η Κροατία, η Μάλτα και η Σλοβενία δεν εμφανίζονται σε κανένα έτος, και το Λουξεμβούργο είναι εμπιστευτικό.

Ο πίνακας δεν λέει ποιοι είναι οι πελάτες, και η βάση του ΓΕΜΗ δεν έχει την κατοικία των πελατών μιας εταιρείας, οπότε η ναυτιλιακή εξήγηση δεν ελέγχεται από κανένα από τα δύο. Το μεγαλύτερο ανοιχτό σημείο είναι η απόκλιση από το ισοζύγιο: αν ισχύει εκείνο, οι εξαγωγές λογιστικών υπηρεσιών εκτός ΕΕ είναι 22,8 εκατ. € και το 89,0% αφορά τζίρο γραφείων με άλλες δουλειές μέσα.