Αυτοαπασχολούμενοι στην Ελλάδα, πόσοι είναι και σε ποιους κλάδους

Αυτοαπασχολούμενοι στην Ελλάδα το 2024 ήταν 1.368.400 άνθρωποι, από 5.183.500 απασχολούμενους συνολικά. Ένας στους τέσσερις δούλευε για τον εαυτό του, ποσοστό που ανά κλάδο πάει από 0,9% ως 79,6%. Στο ΓΕΜΗ υπάρχουν σήμερα 605.513 ενεργές ατομικές επιχειρήσεις.

Τα δύο νούμερα μετράνε διαφορετικά πράγματα. Η Eurostat μετράει ανθρώπους που δουλεύουν, το ΓΕΜΗ μετράει εγγραφές. Η απόσταση ανάμεσά τους δείχνει πού τελειώνει το εμπορικό μητρώο και αρχίζει το ελεύθερο επάγγελμα.

Ποιος μετριέται αυτοαπασχολούμενος

Στους εθνικούς λογαριασμούς αυτοαπασχολούμενος είναι όποιος δουλεύει χωρίς να παίρνει μισθό από εργοδότη. Μέσα μπαίνουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι αγρότες, όσοι έχουν δική τους επιχείρηση με προσωπικό, οι εταίροι προσωπικών εταιρειών και τα συμβοηθούντα μέλη της οικογένειας. Μετράει η κύρια απασχόληση: όποιος έχει μισθωτή δουλειά και μια δραστηριότητα από δίπλα καταγράφεται μισθωτός.

Το σύνολο σπάει σε 3.815.100 μισθωτούς και 1.368.400 αυτοαπασχολούμενους, δηλαδή 26,4%. Είναι το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ των 27, και κανένα κράτος μέλος δεν λείπει από τη μέτρηση του 2024: δεύτερη η Βουλγαρία με 24,1%, τρίτη η Ιταλία με 23,0%, τελευταία η Σουηδία με 5,2%. Ο μέσος όρος της Ένωσης είναι 14,3%, δηλαδή η Ελλάδα δουλεύει σχεδόν στο διπλάσιο.

Το μερίδιο ανά κλάδο

Οι δύο άκρες εξηγούνται από τη μορφή της δουλειάς. Στη γεωργία η μονάδα παραγωγής είναι το ίδιο το νοικοκυριό, 380.000 αυτοαπασχολούμενοι σε σύνολο 477.200 απασχολούμενων. Στις θαλάσσιες μεταφορές και στις υπηρεσίες απασχόλησης δουλεύει κανείς με σύμβαση σε πλοίο ή σε γραφείο, και το ποσοστό πέφτει κάτω από το 3%.

Η εκπαίδευση στο 7,8% είναι το πιο αντιδιαισθητικό νούμερο του πίνακα, γιατί ο ιδιωτικός τομέας της είναι ορατός. Το δημόσιο σχολείο όμως κουβαλάει 375.000 απασχολούμενους συνολικά και οι μισθωτοί πνίγουν τους ιδιοκτήτες φροντιστηρίων.

Πόσους από αυτούς βλέπει το ΓΕΜΗ

Η ατομική επιχείρηση είναι η μόνη μορφή του μητρώου που αντιστοιχεί σε έναν άνθρωπο: ένα φυσικό πρόσωπο, ένας ΑΦΜ, μία εγγραφή. Ο λόγος ατομικές / αυτοαπασχολούμενοι όμως δεν είναι καθαρό ποσοστό κάλυψης, γιατί δύο πράγματα τον σπρώχνουν σε αντίθετες κατευθύνσεις.

Ο εταίρος μιας ΟΕ είναι αυτοαπασχολούμενος στην Eurostat και νομικό πρόσωπο στο μητρώο, οπότε ο λόγος υποεκτιμά. Γι' αυτό ο πίνακας έχει και δεύτερη στήλη, όπου κάθε ΟΕ και ΕΕ μετράει με δύο εταίρους, το ελάχιστο που επιτρέπει ο νόμος.

Στην ανάποδη κατεύθυνση, ο αριθμητής μετράει εγγραφές. Μέσα στις 605.513 υπάρχουν ατομικές που κρατάει κάποιος με μισθωτή κύρια δουλειά, και εγγραφές που δεν έκλεισαν ποτέ. Άρα και οι δύο στήλες είναι άνω φράγματα, με διαφορετική παραδοχή η καθεμία, και το ποσοστό των ανθρώπων που πράγματι φαίνονται στο μητρώο είναι χαμηλότερο και από το πρώτο.

Η γεωργία είναι ο μεγαλύτερος κλάδος αυτοαπασχολούμενων της χώρας και σχεδόν ολόκληρος έξω από το μητρώο. Ο αγρότης δεν έχει υποχρέωση εγγραφής στο ΓΕΜΗ, οπότε 391.700 άνθρωποι αφήνουν 11.019 εγγραφές. Από τους δεκαοκτώ τομείς είναι η μεγαλύτερη διαφορά σε απόλυτα άτομα, 380.681, και σχεδόν τετραπλάσια από τον επόμενο. Εξηγεί μόνη της γιατί ο λόγος του συνόλου μένει στο 44,2%.

Στην υγεία το 14,4% έχει άλλη αιτία. Ο γιατρός με δικό του ιατρείο ασκεί ελεύθερο επάγγελμα ως φυσικό πρόσωπο και εγγράφεται στο φορολογικό μητρώο, όχι στο εμπορικό. Το ίδιο ισχύει για δικηγόρους και μηχανικούς, και είναι ο λόγος που στη σύγκριση των ισολογισμών του ΓΕΜΗ με την Eurostat η υγεία και οι επαγγελματικές δραστηριότητες βγάζουν τον χαμηλότερο λόγο εγγραφών.

Το εμπόριο και η εστίαση κινούνται στην αντίθετη άκρη. Εκεί η δραστηριότητα απαιτεί κατάστημα, άδεια και προμηθευτές, δηλαδή εμπορική ιδιότητα, και η εγγραφή είναι υποχρεωτική.

Οι τέσσερις κλάδοι όπου οι εγγραφές ξεπερνούν τους ανθρώπους

Λόγος πάνω από 100% σημαίνει ότι το μητρώο έχει περισσότερες ατομικές επιχειρήσεις από όσους ανθρώπους δηλώνουν αυτή τη δουλειά ως κύρια. Τρεις αιτίες.

Η πρώτη είναι η δεύτερη δραστηριότητα. Ο ασφαλιστικός πράκτορας είναι το καθαρότερο παράδειγμα: ο κλάδος έχει 47,4% αυτοαπασχολούμενους, αλλά χιλιάδες χαρτοφυλάκια τα κρατάνε άνθρωποι με άλλη κύρια δουλειά. Στη στατιστική της απασχόλησης μετρώνται μισθωτοί, στο ΓΕΜΗ φαίνονται ως ατομικές.

Η δεύτερη είναι οι εγγραφές που δεν έκλεισαν ποτέ. Η διαγραφή θέλει ενέργεια και κόστος, η αδράνεια δεν θέλει τίποτα.

Η τρίτη είναι η ταξινόμηση. Ο ΚΑΔ του μητρώου τον δηλώνει η ίδια η επιχείρηση, ενώ ο κλάδος στους εθνικούς λογαριασμούς βγαίνει από τη θέση εργασίας. Ένας τεχνικός που τιμολογεί μέσω ατομικής με ΚΑΔ διοικητικών υπηρεσιών κατατάσσεται εκεί που δουλεύει.

Τρεις ορισμοί για το ίδιο πράγμα

Τον Σεπτέμβριο του 2026 η ΕΛΣΤΑΤ ανακοίνωσε ότι ετοιμάζει δικά της στοιχεία για τους αυτοαπασχολούμενους. Ο ορισμός της είναι τρίτος: ατομικές επιχειρήσεις χωρίς μισθωτούς, από το Στατιστικό Μητρώο Επιχειρήσεων. Μέτρηση μητρώου με φίλτρο απασχόλησης, ενώ η Eurostat μετράει ανθρώπους.

Η ανακοίνωση δίνει ένα νούμερο που σηκώνει έλεγχο: οι αυτοαπασχολούμενοι είναι το 61,2% των οικονομικά ενεργών νομικών μονάδων της χώρας για το 2023. Στο ΓΕΜΗ οι ατομικές είναι 605.513 από 983.692 ενεργές ελληνικές εγγραφές με δηλωμένη δραστηριότητα, δηλαδή 61,6%.

Η σύμπτωση δεν αποδεικνύει ότι τα δύο μητρώα βλέπουν τους ίδιους ανθρώπους. Οι χρονιές απέχουν τρία χρόνια, το στατιστικό μητρώο κόβει όσες ατομικές έχουν προσωπικό, και το ΓΕΜΗ κρατάει ενεργές εγγραφές που δεν παράγουν τζίρο. Δείχνει όμως ότι η σύνθεση του πληθυσμού των επιχειρήσεων βγαίνει η ίδια από δύο ανεξάρτητες διαδρομές.

Η ΕΛΣΤΑΤ προαναγγέλλει ευρύτερη δημοσίευση μέσα στο 2026, με ηλικία και επίπεδο εκπαίδευσης ανά δραστηριότητα και γεωγραφική περιοχή.

Μεθοδολογία

Απασχόληση: Eurostat nama_10_a64_e, εθνικοί λογαριασμοί, Ελλάδα, έτος 2024, μονάδα χιλιάδες άτομα (THS_PER), σειρές EMP_DC για το σύνολο, SAL_DC για τους μισθωτούς και SELF_DC για τους αυτοαπασχολούμενους. Τραβήχτηκε από το dissemination API στις 02/09/2026. Το 2024 είναι το τελευταίο διαθέσιμο έτος.

Εγγραφές: snapshot της παραγωγικής βάσης του bizlist.gr στις 02/09/2026, μόνο ενεργές, με αντιστοίχιση στον κύριο ΚΑΔ. Ο παρονομαστής του 61,6% είναι οι 983.692 εγγραφές αυτής της περιμέτρου, δηλαδή 605.513 ατομικές συν 378.179 νομικά πρόσωπα. Ατομικές είναι η νομική μορφή ΑΤΟΜΙΚΗ, προσωπικές οι ΟΕ και ΕΕ.

Ο κλάδος βγαίνει από τα δύο πρώτα ψηφία του ΚΑΔ. Η βάση έχει μόνιμο μίγμα παλαιάς και νέας κωδικοποίησης μετά την αρίθμηση του 2026, οπότε σε επίπεδο τομέα η μετατόπιση είναι μικρή αλλά σε διψήφιο θα ήταν σοβαρή. Γι' αυτό οι διψήφιοι κωδικοί του πρώτου γραφήματος είναι μόνο από την πλευρά της Eurostat.

Τι δεν μετρήθηκε. Έξω ο τομέας O, δηλαδή δημόσια διοίκηση, άμυνα και υποχρεωτική κοινωνική ασφάλιση: δεν είναι επιχειρηματική δραστηριότητα και το μητρώο δεν την καλύπτει. Έξω και τα νοικοκυριά ως εργοδότες και οι εξωχώριοι οργανισμοί. Έξω τα υποκαταστήματα αλλοδαπής και οι 5.566 ατομικές χωρίς δηλωμένη δραστηριότητα.

Τι δεν λέει ο δείκτης. Είναι λόγος ορατότητας, όχι ποσοστό συμμόρφωσης. Το ότι η γεωργία βγάζει 2,8% δεν σημαίνει ότι 380.000 αγρότες παρανομούν, σημαίνει ότι ο νόμος δεν τους ζητάει να εγγραφούν. Επίσης η απασχόληση είναι του 2024 και οι εγγραφές είναι σημερινές, οπότε ο λόγος βγαίνει ελαφρώς υπερεκτιμημένος και από αυτή την αιτία.

Ο υπολογισμός δεν κόβει σε κανένα αυθαίρετο κατώφλι, άρα δεν χρειάζεται έλεγχος ευαισθησίας. Οι μόνες παράμετροι είναι το 2 των εταίρων, που είναι το κατώτατο του νόμου και όχι εκτίμηση, και ο αποκλεισμός του δημόσιου τομέα. Τα 95 δημοσιεύσιμα νούμερα ξαναϋπολογίζονται από τις πρώτες ύλες πριν από κάθε έκδοση.